Hurda fiyatını beş temel unsur belirler: metalin türü ve sınıfı, saflığı, temizliği, miktarı ve günlük piyasa. Fiyat listelerindeki rakamlar temiz ve ayrılmış hurda için bir başlangıç noktasıdır; kesin fiyat hurda görüldükten sonra bu unsurlara göre belirlenir.
Liste fiyatı ile kesin fiyat neden farklı olabilir?
Hurdacıların paylaştığı fiyat listeleri, her hurda türünün temiz ve ayrılmış hâli için güncel kilogram fiyatını gösterir. Ancak gerçek hayatta hurda nadiren tamamen temiz ve ayrılmış olur. Bir doğramada cam kalmıştır, bir kablonun ucunda fiş vardır, bir yığında farklı metaller karışmıştır. Bu yüzden listedeki rakam, değerlendirmenin başladığı yerdir; kesin rakam hurdanın gerçek durumuna göre belirlenir.
1. Metalin türü ve sınıfı
Her metalin piyasa değeri farklıdır. Bakır, demirden; paslanmaz, sıradan çelikten daha değerlidir. Aynı metal içinde de sınıflar vardır: parlak bakır tel ile sargı bakırı, alüminyum profil ile alüminyum döküm, ağır demir ile ince sac farklı değerlendirilir. Bu yüzden fiyat sayfalarımızda her tür için alt sınıf skalası bulunur; tüm türleri hurda fiyatları sayfasında görebilirsiniz.
2. Saflık
Saflık, hurdanın ne kadarının o metalden oluştuğunu anlatır. Pirinç vananın içindeki demir mil, bakır borunun ucundaki pirinç rakor, alüminyum profildeki çelik vida saflığı düşürür. Mıknatıs testi, saflığı artırmanın en kolay yollarından biridir: demir parçaları hemen gösterir. Bu konuyu mıknatıs testi yazımızda anlattık.
3. Temizlik
Temizlik, hurdanın üzerindeki metal olmayan malzemeyle ilgilidir: beton, ahşap, plastik, kauçuk, cam, yağ, boya, katran. Bu malzemeler tartıda ağırlık yapar ama metal değildir. Bu yüzden değerlendirmede net metal ağırlığı esas alınır. Betonlu inşaat demiri, camlı doğrama, izolasyonlu kablo ya da yağlı talaş bu yüzden temiz hâllerinden farklı değerlendirilir.
4. Miktar
Birkaç kilogramlık hurda ile birkaç tonluk hurda aynı şekilde planlanmaz. Büyük miktarlarda taşıma, tartım ve ayrıştırma farklı bir ölçekte yürür. Az miktardaki hurdayı biriktirip toplu değerlendirmek, özellikle merkeze uzak ilçelerde planlamayı kolaylaştırır.
5. Karışım
Farklı türlerin aynı yığına atılması, yığının bütününün daha düşük sınıftan değerlendirilmesine yol açabilir. Örneğin bakır ile pirinç, profil alüminyum ile döküm alüminyum, paslanmaz ile karbon çeliği karıştığında ayrıştırma işi gerekir. Hurdayı baştan ayrı tutmak bu sorunu ortadan kaldırır.
6. Günlük piyasa
Bakır, alüminyum, çinko, kurşun ve nikel gibi metaller uluslararası borsalarda işlem görür. Fiyatları talep, üretim ve döviz kurlarına göre hareket eder. Demir ve çelik fiyatları da sektörel talebe bağlıdır. Bu yüzden fiyat listelerinde güncelleme tarihine bakmak önemlidir.
Paslanma fiyatı düşürür mü?
Yüzey pası çoğu zaman sanıldığı kadar önemli değildir. Paslı bir demir kiriş hâlâ ağır demir sınıfındadır. Ancak çok ince ve çürümüş saclarda ağırlık kaybı olabilir.
Hurdanızdan en iyi sonucu almak için
- Metalleri türlerine göre ayırın.
- Metal olmayan parçaları sökün.
- Suyu, yağı ve yakıtı boşaltın.
- Biriktirip toplu değerlendirin.
- Fiyat listesinin güncelleme tarihine bakın.
Örnek: aynı hurdanın iki farklı hâli
İki ev sahibini düşünelim. İkisi de eski alüminyum doğramalarını değiştirmiş. Birincisi doğramaları camıyla, fitiliyle ve vidalarıyla birlikte apartman önüne bırakmış. İkincisi camları ayırmış, fitilleri sökmüş ve çelik vidaları mıknatısla bulup çıkarmış. İkisinin de elindeki hurda alüminyum profildir; ancak ikincisinin hurdası temiz profil olarak değerlendirilirken birincisininki cam ve yabancı malzeme nedeniyle farklı ele alınır. Aradaki fark, birkaç saatlik emekle kapanır.
Kısacası hurdanızın değeri, metalin türü kadar sizin hazırlığınıza da bağlıdır. Türleri ayırmak ve metal olmayan parçaları sökmek, liste fiyatına yakın bir değerlendirmenin en kısa yoludur.
Bu konuda en çok sorulanlar
Fiyat listesindeki rakam neden kesin değil?
Listedeki rakam temiz ve ayrılmış hurda için başlangıç fiyatıdır. Hurdanın gerçek saflığı, temizliği ve miktarı görüldükten sonra kesinleşir.
Paslı demir daha mı ucuza gider?
Yüzey pası değerlendirmeyi pek etkilemez; belirleyici olan sınıf, temizlik ve miktardır.
Hurdayı ayırmak gerçekten fark yaratır mı?
Evet. Ayrılmış hurda her biri kendi sınıfından değerlendirilir; karışık yığın ise daha düşük sınıftan değerlendirilebilir.
Fiyat listesi neden tüm türler için ayrı sayfada?
Her türün alt sınıfları farklıdır; ayrı sayfalar bu sınıfları ve fiyatı etkileyen unsurları ayrıntılı anlatır.
Tartıda hangi ağırlık esas alınır?
Kap, palet ve çuval gibi ambalajlar düşüldükten sonraki net metal ağırlığı esas alınır.