Keles'te yayla ve köy evlerinden çıkan soba, bakır kap, paslanmaz süt ve bal ekipmanı için Hurdacı Polat'a fotoğraf gönderebilirsiniz. Kar yolları kapatmadan, sonbahar başında görüşmek en uygunudur.
Keles, Uludağ'ın güney yamaçlarına yaslanan, Bursa'nın en yüksek rakımlı ilçelerinden biridir. Serin yaylaları, çam ve kayın ormanları, temiz suları ve geleneksel yayla kültürüyle ilçe, şehrin gürültüsünden uzak bir dağ yerleşimi karakteri taşır. Nüfusun önemli bir kısmı hayvancılık, ormancılık ve küçük ölçekli tarımla geçinir. Hurdacı Polat, Keles'teki hurda sahipleriyle köylerin coğrafyasını ve mevsim koşullarını hesaba katarak konuşur.
Yayla kültürü ve hurda
Keles'te yaz aylarında yaylalara çıkılır, kışın köylere dönülür. Bu döngü, yıllar içinde iki ayrı yerde eşya birikmesine yol açar. Yayla evlerinde ve köy evlerinde zamanla şu tür hurdalar ortaya çıkar:
- Eski odun sobaları, kuzineler ve soba boruları
- Bakır ve alüminyum kaplar, eski süt güğümleri
- Metal yayık ve süt işleme ekipmanları
- Su depoları ve eski tesisat boruları
- Demir karyola, metal sandık ve dolaplar
Yayla evlerinden hurda çıkarmak, köy evlerine göre daha fazla planlama gerektirir. Yayla yolları genellikle dar ve bakımsızdır, mevsime göre ulaşım koşulları değişir.
Hayvancılık ekipmanları
Keles'in ekonomisinde hayvancılığın payı büyüktür. Ahırlarda ve ağıllarda kullanılan metal bölmeler, yemlikler, suluklar, sağım ekipmanları ve süt soğutma tankları zamanla yenilenir. Eskiyen ekipmanlar genellikle ahırın bir köşesinde ya da bahçede bekler. Paslanmaz çelik süt tankları ve kazanlar diğer metallerden ayrı değerlendirilir.
Orman ve kereste
Keles'in geniş ormanlık alanlarında ağaç kesimi ve odun ticareti yaygındır. Bu işte kullanılan motorlu testereler, kesim makineleri, çelik halatlar, zincirler ve taşıma araçlarının parçaları ağır kullanım nedeniyle hızla yıpranır. Kullanılmayan ekipmanların yakıt ve yağlarının boşaltılmış olması, hem güvenlik hem de çevre açısından önemlidir.
Kış koşulları ve planlama
Keles, kış aylarında yoğun kar alan bir ilçedir. Köy yolları zaman zaman kapanabilir, araç ulaşımı güçleşebilir. Bu nedenle hurda değerlendirmesi için en uygun dönemler genellikle ilkbahar sonu, yaz ve sonbahar başıdır. Kışa girmeden önce hurdayı değerlendirmek isteyenlerin sonbahar başında bizimle iletişime geçmesi, planlamayı kolaylaştırır.
Köyler arası işbirliği
Keles'in köyleri birbirine uzak ve dağınıktır. Tek bir hanenin küçük miktardaki hurdası için planlama yapmak zor olabilir. Bu nedenle aynı köydeki ya da yakın köylerdeki hanelerin hurdalarını bir araya getirmesi büyük kolaylık sağlar. Muhtarlık aracılığıyla ya da komşular arasında yapılacak bir organizasyon, toplu değerlendirmenin önünü açar.
Hurdanızı hazırlarken
- Hurdayı araçla ulaşılabilecek bir noktada toplayın.
- Bakır, alüminyum ve demiri ayrı yığınlar hâlinde tutun.
- Su ve süt kaplarının içini boşaltıp kurutun.
- Fotoğrafları gün ışığında, hurdanın tamamını gösterecek şekilde çekin.
- Köyün adını ve mümkünse konum bilgisini paylaşın.
Değerlendirme
Keles'teki hurdanızın değeri; içerdiği metal, ne kadar temiz ve ayrılmış olduğu, miktarı ve güncel piyasa ile belirlenir. Uzak ve dağlık bir ilçe olduğu için miktar ve ulaşım koşulları planlamada belirleyici rol oynar.
Arıcılık ve süt işleme
Keles'in dağ köylerinde arıcılıkla uğraşan aileler de bulunur. Bal süzme makineleri, sağım kovaları, paslanmaz bal kapları ve eski kovan aksamı yıllar içinde yenilenir. Bal ve süt işlemede kullanılan ekipmanın büyük bölümü paslanmaz çelikten yapılır ve diğer metallerden ayrı bir sınıfta değerlendirilir. Bu kapların içinde bal ya da süt kalıntısı bırakmamak, hem hijyen hem de taşıma kolaylığı açısından önemlidir. El ile çevrilen eski santrifüj makinelerinin dişli kutuları ise genellikle döküm ya da çelik olur. Yayladan dönüşte artık kullanılmayacağına karar verdiğiniz ekipmanları bir araya toplayıp fotoğrafını göndermeniz, ayrıştırma için yeterli bir başlangıçtır.
Kar küreme ve kış ekipmanı
Kışı sert geçen Keles'te kar küreği, zincir, traktör önüne takılan kar bıçağı ve eski soba gibi kış ekipmanları yoğun kullanılır. Kırılan ya da yenisiyle değiştirilen bu parçalar ilkbaharda ayrılıp değerlendirilebilir.
Keles için metal grupları
Bu konuda en çok sorulanlar
Yayla evimizde eski bakır kaplar var, değerlendirilir mi?
Evet. Bakır kaplar bakır hurdası olarak değerlendirilir. Fotoğraflarını ve yaylanın konumunu gönderin.
Kışın köy yolumuz kapanıyor, ne zaman görüşmeliyiz?
Kar başlamadan önce, sonbahar başında iletişime geçmeniz planlama açısından en uygunudur.
Köyümüzde birkaç hanenin hurdası var, birlikte verebilir miyiz?
Evet. Toplu hurda planlamayı kolaylaştırır; tüm hanelerin hurdasının fotoğraflarını tek mesajda gönderebilirsiniz.
Bal süzme makinesi hurda olarak değerlendirilir mi?
Evet. Paslanmaz gövdesi ve dişli aksamı nedeniyle değerlendirilebilir; içini temizleyip fotoğrafını gönderin.